Interview met Inge Knoope

Inge Knoope gaat in de middag een workshop leiden waarin de Yijing geraadpleegd zal worden inzake kwesties rondom het collectief, de gemeenschap. Naast individu zijn we immers allemaal onderdeel van grotere gehelen, collectiviteiten, zoals Inge dat noemt. Wat haar visie op de Yijing en de gemeenschap is en hoe zij de workshop vorm gaat geven, leest u in het volgende interview.

Inge, je hebt gehoor gegeven aan onze oproep om een workshop te geven op dit symposium. Wat bracht jou ertoe een voorstel in te dienen?

Als ik daar bij stil sta moet ik zeggen dat er eigenlijk een dubbele trigger was, waardoor ik reageerde op de oproep. Ten eerste ben ik al sinds mijn studententijd zeer geïnteresseerd in gemeenschappen, collectiviteiten. Ik studeerde andragologie, je weet wel, die studie uit de jaren ’80, die inmiddels al lang niet meer bestaat. We hielden ons bezig met maatschappelijke vraagstukken en hoe je die concreet op kon lossen. Dat zijn altijd complexe problemen waarin verschillende groepen, gemeenschappen zo je wil, met verschillende waarden en belangen een rol spelen. Hoe krijg je die op één lijn zodat een oplossing kan ontstaat? Dat soort vragen. Het ging eigenlijk om ‘opvoedkunde voor volwassenen’.
De andere lijn is natuurlijk de Yijing zelf. De Yijing, die ik oppervlakkig kende (ook uit mijn studententijd), kreeg opeens zoveel meer diepgang toen ik een aantal jaar geleden een cursus deed bij Marcel Dierselhuis. Wat een schoonheid, wat een verfijndheid, wat een menselijkheid. Ik was diep getroffen. Sindsdien ben in de weer met het integreren van de Yijing in mijn werk.

Ja, jouw werk, wat doe je eigenlijk voor werk?

In mijn werk gaat het altijd, als ik de grote lijn even mag schetsen, om het begeleiden van mensen op het snijvlak tussen binnen en buiten: persoonlijke groei en sociale intelligentie. Er is maar één primair levensproces: geboren worden, groeien naar volwassenheid en door naar de bereidheid om het aardse leven los te laten. De verschillende fasen lopen echter altijd bij iedereen door elkaar. Soms verschijnt er bijvoorbeeld een ‘kindstuk’ in een sociaal veld waar volwassenheid juist van belang is. Of je ziet onthechting in een sociaal veld waar verbinding juist van belang is. Dan zie je dat iedereen door dergelijke verstoringen uit evenwicht raakt. Je eigen ontwikkeling en die van jouw sociale omgeving te laten kloppen met elkaar, dat is de kunst. Daar begeleid ik mensen bij, individueel en collectief. Dat is de ‘hele grote lijn’.

Kun je wat concreter worden?

Meer concreet, na mijn studie andragologie heerste er grote werkloosheid onder academici. Ik deed een opleiding verpleegkunde in het AMC en ontwikkelde me tot emotioneel lichaamstherapeut. Daarbij stond ik veel vrouwen bij om ‘zichzelf te accepteren en hun plek in de wereld in te nemen’. Vandaaruit kwam het systemisch werk op mijn pad, we zijn immers – of we het nu leuk vinden of niet – allemaal onderdeel van grotere gehelen, oftewel systemen. Ik gaf 7 jaar les aan de opleiding van Evelien Hogeweg in Amersfoort. Daar leidde ik mensen op om opstellingen in de traditie van Bert Hellinger te begeleiden. Inmiddels heb ik weer een volgende stap gezet en ben ik druk in de weer met het ‘stoeien met systemen’. Ik zet me in om mensen – die in collectief verband iets voor elkaar willen krijgen maar gedreven worden door verschillende waardensystemen – tot een gezamenlijk gedragen concreet resultaat te laten komen. Een voorbeeld: krakers en gemeenteambtenaren – beide groepen hebben belang bij het behoud van een pand, een wijk etc. maar hanteren andere waardensystemen. Met behulp van opstellingen wordt duidelijk welke plek zij in het systeem innemen, waar stagnaties zitten en hoe die weer vloeibaar gemaakt kunnen worden om tot een vruchtbaar eindresultaat te komen. Dat is dus iets heel anders dan ‘vechten voor je eigen groepsbelang’. Ja, er zijn natuurlijk groepsbelangen en paradoxale waarden. Maar waar het voor mij om gaat is dat betrokkenen ook ervaren dat zij deel zijn van een geheel en vandaaruit stappen kunnen zetten waar iedereen wel bij vaart.

OK Inge, mooi verhaal, maar wat heeft dat met de Yijing te maken?

Dat zal ik je vertellen. Een hexagram bestaat uit 6 lijnen. De onderste twee lijnen zou je kunnen zien als de energie van het collectief, de middelste twee het individu, het Ik, en de laatste twee staan dan voor de eenheid van de schepping. Door nu de Yijing te raadplegen over een kwestie die speelt binnen zo’n gemeenschap met verschillende waardenpatronen, ontstaat een hexagram. Dat hexagram vervolgens interpreteren op basis van bovenstaand schema levert vaak antwoorden op die een opening creëren die daarvoor niet gezien werd.

Kun je ook nog iets vertellen hoe je deze visie vorm wilt geven in je workshop?

Jazeker. Na een korte inleiding op mijn werkwijze zal ik inventariseren welke vragen er binnen de groep leven rondom het thema ‘gemeenschap’. Daar kiezen we één vraag uit die we aan de Yijing stellen. Daar komt een hexagram uit. Dit hexagram gaan we niet onmiddellijk interpreteren op basis van de teksten in de Yijing maar gaan we eerst ervaarbaar maken middels ‘het opstellen van de 6 lijnen’. Wanneer de vragensteller goed gevoeld heeft wat er innerlijk gebeurt op de plekken van de verschillende lijnen, lezen we de Yijing. Eigen innerlijke ervaring en intuitie van de vraagsteller en de wijsheid van de Yijing gaan dan hand in hand en versterken elkaar.

Dat klinkt heel innovatief Inge. Dank voor deze toelichting op je visie en werkwijze in je workshop.

Graag gedaan. Ik verheug mij!

Stichting Yijing Studies